verkiezingen zijn achter de rug, en Nederland is in verwarring  achtergebleven. Wat is er nog hetzelfde, en wat zal anders gaan? Kan bijvoorbeeld de kabinetsformatie op de gebruikelijke wijze plaatsvinden,  of moet het nu, met de LPF, allemaal heel anders?

Maar tenminste een ding is nog als vanouds: volgens de politici en aanleunende  journalisten bestaat "de kiezer" nog steeds. En "de kiezer" wil iets anders, hij LPF in de regering, en ook het CDA, en hij wil een rechtser beleid, en hij wil een signaal afgeven, enzovoort.

Dit is natuurlijk totale flauwekul. "De" kiezer bestaat helemaal niet, en zijn ongeveer 10 miljoen kiezers. Het interpreteren van de uitslag van de verkiezingen als een bepaalde keuze die moet worden opgevolgd, is onzin.

Desondanks gebeurt het.

Gebruikelijk is om te zeggen dat een partij die zwaar heeft verloren van de kiezer niet terug mag komen in de regering. Dat zou nu dus gelden voor de PvdA, die bijna gehalveerd is. De stemmen van die nog steeds ongeveer 1.5 miljoen  kiezers die wel op de PvdA hebebn gestemd, doet er nlijkbaar niet toe. Merkwaardig genoeg schijnt de kiezer niet gezegd te hebben dat de VVD niet terug mag komen, hoewel die partij bijna evenveel heeft verloren. Maar de VVD is namelijk nodig om een kabinet met CDA en LPF te formeren, zodoende.

Verder wil de kiezer dat het CDA en de LPF gaan regeren, want die hebben veel gewonnen. De kiezer vindt volgens de interpretatoren echter niet dat de SP moet regeren, hoewel die ook veel heeft gewonnen.

Ik vraag me altijd af wat men zou zeggen als een partij eerst 80% van de stemmen haalt, en de verkiezing erop slechts 51%. Een zwaar verlies, maar nog steeds een absolute meerderheid. Vindt de kiezer dan dat die partij niet meer mag regeren? Een hypothetisch voorbeeld, dus we zullen het nooit weten.

Wat men zegt als een partij die geen genade kan vinden in de ogen van Den Haag plotseling stevig wint, dat weten we wel. Men zegt dan namelijk niets. Dat hebben we gezien bij de winst indertijd van de Centrum-Democraten. Dat had plotseling niets met de wil van de kiezer te maken.

En het is natuurlijk allemaal grote flauwekul. Waar het om gaat is hoe de krachtsverhoudingen liggen. Als een partij dertig zetels heeft, doet het er uiteindelijk niets toe af die partij op dertig zetesl is gekomen door een verlies van zetels, of een winst van vijftien. Als men daaraan echt een bijzondere betekenis toekent, dan gaan stemmen van kiezers die van partij wisselen zwaarder tellen dan stemmen van kiezers die een partij trouw blijven. Dat is natuurlijk raar.

Toch heeft die interpretatie van de "wil van de kiezer" er nu voor gezorgd dat men in eerste instantie vooral wil kijken naar naar een rechtse coalitiemet de LPF erin. Of dat echt een goede mogelijkheid is, weet niemand, omdat de LPF op organisatorisch en eigenlijk ook programmatisch gebied een onbekende grootheid is, niet alleen voor de buitenwacht, maar eigenlijk ook voor de LPF zelf.

De LPF was een middel voor Fortuyn om persoonlijk met zoveel mogelijk stemmen in de Kamer te komen. Voor hem was de LPF puur een vehikel. Inmiddels is Fortuyn er niet meer, en is er alleen nog maar het vehikel. Men probeert nu net te doen of de LPF een normale partij is, met een normale fractie, maar dat is natuurlijk niet zo, en het is de vraag of de LPF zo´n normale partij zal worden.

En als de LPF in de regering komt, wat betekent dat dan? Dat de LPF ministers gaat aanleveren in verhouding tot het gewicht van de LPF in de coalitie? En wat dan als de LPF uiteenvalt, waarbij er een romp-LPF overblijft die "teveel" minsters heeft, maar groot genoeg is om de coalitie in het zadel te houden?

Je zou verwachten dat in deze omstandigheden ook gekeken zou worden naar andere mogelijke coalities, maar vreemd genoeg gebeurt dat nauwelijks. Toch zijn er tenminste twee coalities mogelijk die voor de verkiezingen als serieuze mogelijkheden werden gezien: CDA-PvdA-GroenLinks (77 zetels), en dezelfde partijen aangevuld met D66 (84 zetels).

Maar PvdA en ook D66 hebben zwaar verloren, dus kan het niet de wil van de kiezer zijn dat ze in een regeringscoalitie komen. En inmiddels vindt de VVD ook dat ze teveel hebben verloren. Dus is, zoals de bekende politicoloog JPL Takken opmerkte, een coalitie van de winnaars, CDA, LPF en SP het beste. Dat is tenslotte ook de wil van de kiezer.

Mat Huizing